تعداد صفحات:195
نوع فایل:word
فهرست مطالب:
چکیده
فصل اول – کلیات
بخش اول – کلیات تحقیق
مقدمه
بیان مساله
پیشینه تحقیق
ضرورت انجام تحقیق
سوالات تحقیق
سوال اصلی
سوالات فرعی
فرضیه ها
اهداف
مشکلات تحقیق
بخش دوم – تعاریف و اقسام آن
مفهوم شناسی
حق در لغت
حق در اصطلاح
در اصطلاح فقه
در اصطلاح حقوق
تعریف حقوق
اقسام حقوق
حقوق مالی
حقوق غیر مالی
فصل دوم – حقوق زن در گذرگاه تاریخ
مقدمه
زن در تمدنها و شریعت های قبل از اسلام
روم قدیم
یونان
هند
مصر
ایران باستان
عرب جاهلیت
نتیجه
فصل سوم – جایگاه زن در ادیان آسمانی
مقدمه
زن در آیین یهود
زن در آیین مسیح
زن در شریعت اسلام
اصول و مبانی نظام حقوقی اسلام
منابع نظام حقوقی اسلام
دیدگاه اسلام در تساوی یا تشابه
تفاوت زن و مرد از دیدگاه اسلام
دیدگاه های بشری در باره ریشه نابرابری
زیستی – ژنتیکی
کارکرد گرایانه
مناسبت های اقتصادی
مناسبت های فرهنگی
رمز تفاوت های زن و مرد
نتیجه
فصل چهارم – اصول حاکم بر حقوق مالی زن
اصل استقلال مالی و اهلیت تملک زن
حقوق مالی
مهریه
نفقه
ارث
دیه
مالکیت
فصل پنجم – حقوق غیر مالی زن
حقوق غیر مالی زن
ازدواج
جهیزیه
قصاص
طلاق
مصادیق حقوقی غیر مالی
نتیجه گیری
پیشنهاد
فهرست منابع
چکیده:
اسلام بعنوان دینی جامع و کامل، در روابط انسان با همنوعانش مقرراتی را وضع
کرده است که از جمله این مقررات، حقوق و تکالیفی است که اعضای یک خانواده
به ویژه زن و شوهر بر عهده دارند. از میان اعضای خانواده، زن از جایگاه
ویژه ای برخوردار است و لذا برخی از آیات قرآن کریم و بخش وسیعی از روایات
اسلامی به حقوق و تکالیف زن بعنوان فرزند، همسر یا مادر اختصاص پیدا کرده
است. نظام جمهوری اسلامی ایران به تأسی از قرآن و روایات احیای حقوق مادی و
معنوی زن را مورد توجه خود قرار داد. اختصاص اصولی از قانون اساسی به زن و
حقوق او مؤید این مطلب است از جمله حقوق زن، حقوق مالی اوست که متأسفانه
آن چنان که باید و شاید و در خور شان آنان، مورد توجه قرار نگرفته است در
این مقاله برآنیم ضمن بررسی مسأله حقوق زن اعم از مالی و غیر مالی، حقوق
مالی او را که شامل ارث، نفقه، مهریه، مالکیت و …است مورد بررسی قرار دهیم
تا ضمن تبیین موضوع، دیدگاه قرآن، روایات و فقه اسلامی پیرامون مسأله روشن
گردد.
مقدمه:
خداوند تبارک و تعالی در کتاب خویش از میان همه مخلوقات تنها به انسان لقب خلیفه الله داد و فرمود
«و اذ قال ربک للملائکته انی جاعل فی الارض خلیفه …» و بیادآر آنگاه که
پروردگار به فرشتگان فرمود: «من در زمین خلیفه ای (از بشر) خواهم
گماشت…»(بقره/30)
خداوند انسان را خلیفه خود، مسجود ملائکه و امانت دار الهی میشناسد و قرآن
را برای هدایت او فرو فرستاده و به هیچ روی فرقی بین زن و مرد در این جهان
قائل نبوده و در تکلیف و انجام عمل صالح و پاداش آن تفاوتی بین زن و مرد
نمی شناسد «أَنّی لَآ اُضیعُ عَملَ عامِل مِنّکُم مِن ذکَرٍ أَو أُنثَی»(آل
عمران/195).
همین خلیفه خدا یعنی انسان از دو صنف زن و مرد تشکیل شده و هر دو از گوهر
واحدی آفریده شده اند در جوهر و ماهیت یکسان و یگانه اند، اما تفاوتی بین
آن دو وجود دارد که امری واضح و بدیهی است. این تفاوت از مقتضیات جسمی و
سرشت روانی آنان ناشی میشود و تفاوت آن دو هیچ خدشه ای بر خلیفه الله بودن
آن ها وارد نمیکند به عبارتی، تفاوت های موجود بین آنها به معنای نقص یکی و
کمال دیگری نیست؛ بلکه به معنای رعایت « تناسب» است.
یعنی قانون خلقت، خواسته است با این تفاوت ها، تناسب بیشتری میان زن و مرد
که برای زندگی مشترک آفریده شده اند به وجود آورد تا هر کسی در مدار و
جایگاه خویش راه کمال را طی کند.
قرآن کریم از زنان بزرگی که در ساختن تاریخ ایفای نقش کرده اند به نیکی یاد
کرده است. همسران آدم و ابراهیم و مادران موسی و عیسی نمونه هایی از زنان
مورد تکریم و تجلیل در قرآن هستند. چنین نیست که تنها زن برای مرد آفریده
شده باشد. قرآن کریم به صراحت می فرماید: همه موجودات برای انسان آفریده
شده اند و انسان، اعم از زن و مرد است و هرگز نفرمود که زن برای مرد آفریده
شده است. تعبیر قرآن این است: «هُنَّ لِبَاسٌ لَّکُم وَ أَنتُم لِبَاسٌ
لَّهُنَّ».(بقره/187)
کوتاه سخن این که، زن و مرد، در انسانیت، شخصیت انسانی و معیارهای فضیلت
مساوی اند و از حقوق برابر نیز برخوردار هستند. اما تساوی انسانیت و برابری
حقوق به هیچ وجه به معنای تشابه کامل حقوق و وظایف نیست، بلکه مرد، حقوقی
متناسب با خویش و زن نیز حقوقی سازگار با خود دارد و تنها از این رهگذر است
که وحدت و صمیمیت واقعی میان زن و مرد برقرار میشود و زن و مرد دارای
سعادتی مساوی میگردند. اگر زن دارای جسم، جان، خلق و خوی مردانه بود؛ ممکن
نبود که بتواند مرد را به خدمت خود درآورد و اگر مرد همان صفات جسمی و
روانی زن را داشت محال بود زن او را قهرمان زندگی خود
حساب کند. تردیدی نیست که تفاوت هایی در ساختار طبیعی خلقت زن و مرد وجود
دارد و همین تفاوت، خود بالضروره موجب متفاوت بودن وظایف طبیعی و تکالیف و
مزایای اجتماعی میگردد در این پژوهش تلاش شده است تا حقوق مالی زن از منظر
قرآن و روایات مورد بررسی قرار گیرد، به همین منظور این تحقیق متشکل در 5
فصل که فصل اول شامل کلیات که بخش اوّل آن مربوط به تعاریف و اقسام آن
فصل دوم شامل حقوق زن در گذرگاه تاریخ و فصل سوم شامل جایگاه زن در ادیان
آسمانی و فصل چهارم شامل اصول حاکم بر حقوق مالی زن و فصل پنجم شامل حقوق
غیر مالی زن میباشد. و در خاتمه نتیجه گیری لازم از مباحث انجام شده است.